----- Ταβέρνα Δεληγιώργη -------

Αρχική      

 Φωτογραφίες Ιστορικά στοιχεία του χωριού μας Επικοινωνία

 

 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

 Ο ’γιος Γεώργιος είναι ένα ημιορεινό χωριό, 11 χιλ. στα νοτιοδυτικά της Καρδίτσας, χτισμένο στους πρόποδες των Αγράφων, σε υψόμετρο 300 μ. Πριν από δύο, περίπου, αιώνες ήταν χτισμένος ψηλότερα, σε υψόμετρο 800-850 μ., στην περιοχή που ονομάζεται Παλιαγιώργης. Ο αρχικός οικισμός εκτεινόταν σε μια έκταση πολλών στρεμμάτων, όπως δείχνουν τα διάσπαρτα ερείπια στον Παλιαγιώργη. Κατά την τοπική παράδοση είχε πολλούς συνοικισμούς με εννιά εκκλησίες, από τις οποίες σώζονται οι τέσσερις.

Η θέση του αρχικού οικισμού ήταν στρατηγικής σημασίας, διότι έλεγχε την κάθοδο από τα άγραφα προς την πεδιάδα της Καρδίτσας και αντιστρόφως. Ο Παλιαγιώργης ήταν το πρώτο χωριό του αρματολικιού του Καραϊσκάκη. Από κει και πέρα άρχιζε το αρματολίκι των Αγράφων. Όταν με την έναρξη της Επανάστασης του 1821 ο Καραϊσκάκης απομακρύνθηκε από την περιοχή της Καρδίτσας, οι Τούρκοι λεηλάτησαν και έκαψαν τον παλιό Αϊ-Γιώργη. Οι Αϊ-Γιωργίτες εγκατέλειψαν το πυρπολημένο χωριό τους και έχτισαν νέο, χαμηλότερα από το αρχικό, εκεί που είχαν τα χειμαδιά τους. Στο νέο χωριό έδωσαν το όνομα του παλιού.

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας (1881) ο Αϊ-Γιώργης συμπεριλήφθηκε στον Δήμο Νευρόπολης, με τα χωριά Μεσενικόλα, Μοσχάτο, Μορφοβούνι, Κερασιά, Πεζούλα, Νεοχώρι, Πορτίτσα, Φυλακτή και Κρυονέρι. Στην απογραφή του 1881 είχε 668 κατοίκους, στα 1900 αριθμούσε 750 άτομα, στα 1961 έφτασε στους 1088, και στα 1991 ο αριθμός των κατοίκων έπεσε στα 610 άτομα, λιγότερα δηλαδή από το 1881.

Οι σημερινοί κάτοικοι του Αϊ-Γιώργη συγγενεύουν με τους κατοίκους του παλιού Δήμου Νευρόπολης και γενικότερα με τους Αγραφιώτες. Παλιότερα οι ορεινοί και ημιορεινοί Αγραφιώτες ξεχώριζαν κάπως από τους πεδινούς Καραγκούνηδες. Με το πέρασμα, όμως, του χρόνου αυτές οι πληθυσμιακές ομάδες, απέκτησαν κοινά πολιτισμικά στοιχεία, κρατώντας, ωστόσο, και την ειδοποιό διαφορά τους.

Αριστερά:

Ο θηλυκωτός χορός των Αγιωργιτών, έξω από τον παλαιό

Ι. Ν. του  Αγίου Γεωργίου.

 

Δεξιά:

Από το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου πάνω στις καστανιές του Παλιαγιώργη. Στη σειρά για το παραδοσιακό μπλουγούρι (πλιγούρι), το οποίο μαγειρεύεται σε 11 καζάνια. Το δωδέκατο του Ιούδα, είναι άδειο.

 

Χαρακτηριστικό στοιχείο του λαϊκού πολιτισμού του Αϊ-Γιώργη είναι τα θηλυκωτά τραγούδια και ο ομώνυμος (θηλυκωτός) χορός. Τα θέματα των τραγουδιών αυτών ποικίλουν, από ερωτικά μέχρι και πατριωτικά. Τραγουδιούνται και χορεύονται κυρίως το Πάσχα και τον Δεκαπενταύγουστο, στο πανηγύρι του χωριού, το οποίο γίνεται στον Παλιαγιώργη. Σημειωτέον ότι κάθε χρόνο, την παραμονή του πανηγυριού, οι κάτοικοι του χωριού ανεβαίνουν στον Παλιαγιώργη μεταφέροντας πολλά από τα υπάρχοντά τους και κατασκηνώνουν στις καστανιές της περιοχής. Κάθε πατριά και μία καστανιά. Επίσης, κάθε οικογένεια σφάζει το πρωί του Δεκαπενταύγουστου ένα κατσίκι και στους ξένους προσφέρουν το παραδοσιακό πλιγούρι.

Ο θηλυκωτός χορός οφείλει το όνομά του στη λαβή των χορευτών, των οποίων τα χέρια θηλυκώνουν, δηλ. κουμπώνουν. Για τον χορό αυτό σχηματίζονται δύο σειρές: μία με χορευτές και μία με χορεύτριες. Αυτό το σχήμα το συναντούμε στον ευρύτερο Αγραφιώτικο χώρο. Οι πρωτοχορευτές είναι πάντα αντρόγυνο και η σειρά στο χορό κρατείται με βάση την ηλικία και το πότε παντρεύτηκαν οι χορευτές. Το μουσικό μέτρο του χορού, που τραγουδιέται με το στόμα και χωρίς συνοδεία οργάνων, είναι ¾ τσάμικο. Τραγουδούν, μία φορά οι άντρες και μία οι γυναίκες.

Από τα θηλυκωτά τραγούδια του πανηγυριού παραθέτουμε εδώ δύο:

 

ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ

 

Σήμερα στην πατρίδα μας και στην μεγάλη χώρα

Εκεί παν’γκύρι γίνεται ψηλά στον Αϊ-Θανάση.

Πέφτουν τα βόλια σαν βροχή, οι σφαίρες σαν χαλάζι.

Κανένας δεν βαρέθηκε από το πανηγύρι.

Βαρέσαν την Γιαννάκενα στο πόδι και στο χέρι.

 

ΓΙΟΦΥΡΙ ΜΕΣ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Γιοφύρι μες στη θάλασσα και στράτα μες στον ’δη

ν-ανέβαινα κατέβαινα, τον ’δη καρτερούσα.

-Χάρε μ’, Χάρε μ’, για δείξε με το πότε θα πεθάνω.

-Δεν σου το λέω, λεβέντη μου, μαραίνετ’ η καρδιά σου

Αν έχεις ρούχα φόρα τα, φλουριά μην τα λυπάσαι.

Αν έχεις κι άλογο καλό, περπάτα καβαλάρης

 

Το κείμενο ανωτέρω κείμενο είναι απόσπασμα από δημοσίευση στο «ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ» (1995, τόμος 27ος ) με στοιχεία του Χρήστου Παπακώστα και του Δημήτρη Ρήτα.

 

------------------------

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ 500 ΧΡΟΝΙΑ

     Στον 70ό τόμο του Θεσσαλικού Ημερολογίου, ο Κώστας Σπανός δημοσιεύει την απογραφή της Θεσσαλίας, η οποία έγινε επί τουρκοκρατίας το έτος 1521 και διαπιστώνουμε ότι: ο ’γιος Γεώργιος διατηρεί το ελληνικό του όνομα και κατοικείται μόνο από χριστιανικές οικογένειες. Είναι χωρισμένος σε 2 τιμάρια. Δηλαδή 2 τούρκοι αξιωματούχοι, οι τιμαριούχοι, εισπράττουν προς ίδιον όφελος, τους φόρους του χωριού. Ο διαχωρισμός του σε 2 τιμάρια έγινε, είτε επειδή αποτελούνταν από 2 συνοικίες, είτε, το πιθανότερο, επειδή είχε μεγάλη κτηματική περιοχή και πολλά έσοδα. Την άποψη αυτή ενισχύει και το γεγονός ότι, σε τουρκικούς κώδικες του 1662-1667, αναφέρεται ως Μεγάλος ’γιος Γεώργιος.

     Απόσπασμα από το κείμενο του Θεσσαλικού Ημερολογίου, στο οποίο αναφέρεται ο ’γιος Γεώργιος, 6ος στη σειρά από το σύνολο των 227 οικισμών της δημοσίευσης:
ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΙΧΟ 105
Όπως προκύπτει από τη μελέτη τoυ καταστίχου 105, διοικητικό κέντρο της περιοχής, το 1521, εξακολουθεί να είναι το Φανάρι… Στο άρθρο μας, όπου δεν αναφέρεται η υπαγωγή του οικισμού, εννοείται το Φανάρι. Όπου οι κάτοικοι είναι μουσουλμάνοι, επισημαίνεται η παρουσία τους. Όπου δεν γίνεται καμία αναφορά, οι κάτοικοι εννοείται ότι είναι χριστιανοί.
… 6) ’γιος Γεώργιος (Ayo-Yorgi). Αποτελούνταν από δύο τιμάρια: το πρώτο με 47 πλήρεις οικογένειες, 5 χήρες και 2 ενήλικους άγαμους και το δεύτερο με 21 πλήρεις οικογένειες, 3 χήρες και 2 ενήλικους άγαμους. Αναφέρεται και στην απογραφή του 1454/1455 με 17 οικογένειες, 2 χήρες και 7 ενήλικους άγαμους. Σε οθωμανικούς κώδικες της περιόδου 1662-1667 αναφέρεται ως Μεγάλος ’γιος Γεώργιος (Ayo-Yorgi-yi Kebir).

 

 

 

 

Αρχική - Home